Kartlar yeniden mi dağtılıyor? Pentagon’un yeni yapay zeka sağlayıcısı openai

Aylar süren orta yol bulma çabalarının sonunda Pentagon yapay zeka sağlayıcıları Anthropic şirketi ile yollarını ayırdı. Başkan Trump bütün hükümet ajanslarına derhal Anthropic hizmetlerini kullanmayı bırakma talimatı verdi. Anlaşma sonlandırılmadan önce Pentagon’un bir sonraki yapay zeka ortağının xAI olabileceğine dair tahminler vardı. xAI’ın sahibi Elon Musk’ın birçok hükümet kontratı olması ve Grok’un rakibi olan yapay zekalara göre daha gevşek güvenlik sınırlamalarına tabi olması bu tahmini destekleyen faktörlerdendi. Ama kendisi de yapay zeka güvenliği konusunda hassasiyet dillendiren isimlerden biri olan Sam Altman kendi şirketi OpenAI ile Pentagon arasında bir anlaşma imzaladı.
Anthropic’in Pentagon’un Birinci Tercihi Olmasının Sebepleri
Anlaşma imzalandığı sırada Anthropic’in Claude modelleri gizlilik dereceli sistemlerde kullanılmaya uygun tek modeldi. Bunun yanı sıra Pentagon tarafından kullanılan AWS (Amazon Web Services) altyapısına uyumlu olması ve veri analizinde önde gelen modellerden olması da önemli faktörlerdi.
Claude modelleri 2024 yılında, Avrupa Birliği tarafından arşiv erişimini genişletme amaçlı bir projesinde kullanılmıştı. Hem yerel yapay zeka şirketi Mistral’i hem de Amerika’daki diğer rakiplerinin üstesinden gelerek seçilmesi önemli bir göstergeydi. Geçtiğimiz yıl içerisinde de Claude, Pentagon tarafından askeri operasyonlarda kullanılmıştı. Bunun dışında hükümet ajansları tarafından veri analizi, simülasyonlar, planlama, siber operasyonlar vb. için de kullanılmıştı.
Anlaşmazlığın Temelindeki Sebepler
Aylardır Anthropic ve Pentagon zaten Claude’nin bazı kullanımları konusunda fikir ayrılığı yaşıyordu. Ama iplerin kopmasına neden olan gelişme Pentagon’un Anthropic’ten Claude üzerindeki bütün güvenlik kısıtlamalarını kaldırmalarını talep etmesi oldu.
Uygulanmakta olan güvenlik kısıtlamalarının tam detayları bilinmiyor ama Anthropic CEO’su Dario Amodei kendisinin de yapay zekanın ulusal güvenlik için kullanılmasını desteklediğini ve mevcut kısıtlamaların bu konudaki çabaları kesintiye uğratmayacağını söyledi. Kendisinin kırmızı çizgilerinin yapay zekanın yurtiçinde toplu gözetlemede kullanılması ve tam otonom saldırı sistemleri olduğunun da defalarca altını çizdi. Ama aynı zamanda tam otonom silahların mevcut sistemlere emanet edilemeyeceği için ikinci kısıtlamada ısrar ettiğini ve hükümetle çalışarak güvenilir tam otonom sistemler geliştirmeye açık olduğunu da belirtti.
Pentagon ise bu daha uzun vadeli yol haritasını kabul etmek yerine Anthropic’e kullanım koşullarının istedikleri şekilde değiştirilmediği takdirde ya şirketi “Tedarik Zinciri Riski” sınıflandırmasına alacaklarını ya da savunma kanunu (Defence Production Act) çerçevesinde istenilen koşullara uymalarını zorunlu kılacaklarını açıkladı. Karar verme süresi dolduğunda ise Anthropic ile olan anlaşma feshedildi, şirket “Tedarik Zinciri Riski” ilan edildi ve OpenAI ile yeni bir anlaşma imzalandı. Anthropic ise çoğunlukla düşman ülkelerin şirketleri için kullanılan bu sınıflandırmaya itiraz edeceğini duyurdu.
Pentagon’da OpenAI Dönemi
Anlaşma imzalandıktan kısa süre sonra Sam Altman sosyal medyadan yeni anlaşmanın da toplu izleme ve tam otonom silahlar için kullanım kısıtlamaları içerdiğini duyurdu. Yeni kullanım koşullarının tam sınırları bilinmese de açıklamalara göre Anthropic’in sağladığı koşullardan pek de farklı değil. Eğer koşullar paylaşıldığı şekilde ise Pentagon’un neden önceki anlaşmayı feshettiği ve OpenAI ile yola devam ettiği bilinmiyor.
Bu gelişmelerin ardından önde gelen yapay zeka şirketlerinde çalışan yaklaşık 500 araştırmacı ise beraberlik mesajı verdi, sektör olarak hassas konularda ortak bir tutum sergilenmesi gerektiğini Sam Altman da yineledi.
Anlaşma feshinin ardından Claude, App Store’da en çok indirilen ücretsiz uygulama oldu. Ocak sonunda ilk 100’e, Şubat içerisinde de ilk 20’ye giren uygulama gelişmelerin yaşandığı hafta adım adım yükselip sonunda bir numaraya ulaştı. Anthropic’in açıklamalarına göre rekor seviyede kullanıcı artışı görülmüş, ücretsiz kullanıcı sayısı %60 artarken ücretli kullanıcı sayısı da iki katına çıkmış.
Yakın zamanda Amazon’un dahili yapay zeka asistanı bir sistem sorununu çözmek için en etkili çözümün söz konusu ortamı sil baştan yaratmak olduğuna karar vererek AWS’deki bir kesintinin 13 saate uzamasına sebep oldu. GPT-5 serisi modellerin ise uzun etkileşimlerdeki doğruluk oranının 3’te 1 düşüş gösterdiği ve daha doğru cevaplar almak için belli bir süreden sonra yeni bir konuşmaya geçilmesi gerektiği tespit edildi. Yapay zeka olgunlaşmakta olan ve daha da önemlisi bizim de hala kullanmayı öğrenmekte olduğumuz bir teknoloji. Ona sorumlu yaklaşmak ve temkini elden bırakmamak bizim görevimiz.